Jak rozpoznać, że karma nie służy psu? 7 sygnałów, których nie warto ignorować

Pies nie powie, że po posiłku boli go brzuch albo że nowa karma mu nie odpowiada. Zwykle pokazuje to inaczej – poprzez zmianę stolca, świąd, gazy, wymioty, pogorszenie sierści albo niechęć do jedzenia.

Nie oznacza to jednak, że każdy taki objaw jest automatycznie winą karmy. Podobne symptomy mogą pojawiać się również przy chorobach, pasożytach, infekcjach czy problemach dermatologicznych.

Jak więc rozpoznać, że karma może nie służyć psu? Oto 7 sygnałów, które warto obserwować.

1. nawracająca biegunka lub luźny kał,
2. wymioty po jedzeniu,
3. gazy, wzdęcia, przelewanie w brzuchu i dyskomfort trawienny,
4. świąd, lizanie łap i nawracające problemy skórne,
5. matowa sierść, łupież lub pogorszenie stanu skóry,
6. nieuzasadniona zmiana masy ciała,
7. spadek apetytu, ospałość albo zmiana zachowania po posiłku.

Pojedynczy luźniejszy stolec czy jednorazowe wymioty nie muszą jeszcze oznaczać problemu z karmą. Znaczenie ma przede wszystkim powtarzalność objawów i ich związek  z jedzeniem.

1. Pies ma biegunkę lub luźny kał po karmie

Konsystencja kału jest jednym z najprostszych sposobów obserwowania, jak układ pokarmowy psa reaguje na dietę.

Jeśli po wprowadzeniu nowej karmy pies regularnie ma:

• luźny stolec,
• częste wypróżnienia,
• śluz w kale,
• nagłą potrzebę wyjścia na spacer,
• przelewanie w brzuchu,
• wzdęcia,
• gazy,
• zmiany w konsystencji i zapachu kału,

warto przyjrzeć się zmianie żywienia.

Znaczenie może mieć zarówno skład diety, jak i jej strawność. Niskostrawne składniki pokarmowe, zbyt duża porcja czy nagła zmiana diety mogą pogorszyć tolerancję posiłku.

Warto obserwować także, czy w kale nie pojawiają się niestrawione resztki pokarmu. Sam ich widok nie wskazuje jeszcze konkretnej choroby, ale przy przewlekłych problemach trawiennych może być jednym z sygnałów, które warto omówić z lekarzem weterynarii.

Problem nie zawsze wynika z samej karmy. Nawracająca biegunka, wymioty czy wzdęcia mogą mieć również inne przyczyny, np. pasożyty, choroby przewodu pokarmowego czy niedobór enzymów trawiennych.

Jeśli problemy z wypróżnianiem dotyczą raczej twardego, suchego kału i trudności  z oddaniem stolca, zobacz również poradnik MaxAnimals: zatwardzenie u psa – przyczyny, objawy i kiedy iść do weterynarza.

2. Pies wymiotuje po jedzeniu

Jednorazowe wymioty mogą mieć wiele przyczyn. Pies mógł zjeść zbyt szybko, połknąć coś na spacerze albo dostać coś nietypowego.

Jeżeli jednak pies regularnie wymiotuje po karmie, szczególnie po konkretnym posiłku lub po zmianie diety, warto to potraktować poważnie.

Zwróć uwagę:

• jak szybko po jedzeniu pojawiają się wymioty,
• czy pies je bardzo łapczywie,
• czy oprócz wymiotów występuje biegunka,
• czy ma apetyt,
• czy nie traci masy ciała,
• czy zachowuje się normalnie pomiędzy posiłkami.

Nawracających wymiotów nie należy rozwiązywać wyłącznie kolejnymi zmianami karmy. Mogą mieć przyczynę zdrowotną i wymagają diagnostyki.

3. Pies ma dużo gazów i przelewa mu się w brzuchu

Każdemu psu może czasem zdarzyć się oddanie gazów. Jeśli jednak stają się bardzo częste, intensywnie pachną albo towarzyszy im napięcie brzucha, wzdęcia czy wyraźny dyskomfort po jedzeniu, warto przeanalizować dietę.

Znaczenie może mieć:

• zbyt szybkie jedzenie,
• gwałtowna zmiana karmy,
• duża liczba przysmaków,
• resztki ze stołu,
• źle tolerowane składniki,
• zbyt duża porcja,
• strawność karmy.

Częstym błędem jest ocenianie tylko karmy z miski. Tymczasem układ pokarmowy psa „widzi” również smaczki, gryzaki, kawałek sera od domownika czy jedzenie znalezione na spacerze.

4. Pies drapie się i często liże łapy

Świąd jest jednym z objawów, które opiekunowie najczęściej próbują łączyć z karmą.

Pies może:

• lizać łapy,
• gryźć okolice palców,
• drapać uszy,
• pocierać pysk,
• mieć zaczerwienioną skórę,
• cierpieć na przewlekłe zapalenia uszu.

U niektórych psów uwagę może zwrócić także brązowa wydzielina z uszu. Sama w sobie nie potwierdza alergii, ale przy nawracających problemach usznych wymaga znalezienia przyczyny.

Alergia pokarmowa a nietolerancja pokarmowa – jaka jest różnica?

To nie jest to samo.

Alergia pokarmowa wiąże się z reakcją układu odpornościowego na określony składnik diety, najczęściej białko. Może objawiać się m.in. świądem, lizaniem łap, problemami skórnymi, nawracającymi zapaleniami uszu, a czasem również objawami trawiennymi.

Nietolerancja pokarmowa nie jest natomiast reakcją układu odpornościowego. Częściej objawia się gazami, wzdęciami, luźnym stolcem, przelewaniem w brzuchu czy dyskomfortem po jedzeniu.

Dlatego nie każdą reakcję po karmie należy nazywać alergią.

Czy karma bezzbożowa albo hipoalergiczna zawsze pomaga?

Nie.

Karma bezzbożowa nie jest automatycznie karmą hipoalergiczną. Pies może reagować na określone białko zwierzęce niezależnie od tego, czy receptura zawiera zboża.

Podobnie określenie „karma hipoalergiczna” nie oznacza, że każda taka karma będzie odpowiednia dla każdego psa.

Jeśli podejrzewa się alergię pokarmową, lekarz weterynarii może zalecić dietę eliminacyjną, karmę monobiałkową z odpowiednio dobranym źródłem białka albo specjalistyczną dietę hipoalergiczną.

Przy prawidłowo prowadzonej diecie eliminacyjnej ważna jest konsekwencja. Przypadkowe przysmaki, gryzaki czy inne dodatki mogą zaburzyć wynik obserwacji.

5. Sierść psa staje się matowa i pojawia się łupież

Skóra i sierść często pokazują stan żywienia z pewnym opóźnieniem.

Jeżeli sierść staje się:

• matowa,
• sucha,
• bardziej łamliwa,
• nadmiernie wypada,

a dodatkowo pojawia się łupież lub suchość skóry, warto przyjrzeć się całej diecie.

Dla skóry i sierści znaczenie mają m.in. białko, tłuszcze, kwasy tłuszczowe, witaminy oraz składniki mineralne.

Jeśli problemy skórne pojawiają się razem ze świądem, nawracającymi problemami usznymi lub lizaniem łap, trzeba rozważyć nie tylko niedobory żywieniowe, ale również alergię, nietolerancję czy choroby dermatologiczne.

Szerzej rozwijamy ten temat w poradniku „Matowa sierść u psa – czego może brakować w diecie?”.

6. Pies chudnie albo zaczyna szybko przybierać na wadze

Nawet bardzo dobra karma może być źle dopasowana, jeśli pies otrzymuje jej za dużo albo za mało.

Na masę ciała wpływa:

• kaloryczność karmy,
• gęstość energetyczna,
• ilość podawanej karmy,
• białko i tłuszcze w diecie,
• aktywność psa,
• przysmaki,
• wiek,
• zdrowie,
• strawność karmy.

Dlatego nadwaga albo niedowaga mimo pozornie stałych porcji nie musi oznaczać, że karma jest złej jakości. Może być po prostu niedopasowana do aktualnego zapotrzebowania energetycznego psa.

Warto regularnie oceniać nie tylko wagę psa, ale również Body Condition Score (BCS), czyli kondycję ciała. Pomaga on sprawdzić, czy żebra są prawidłowo wyczuwalne, czy pies ma widoczną talię i czy nie odkłada nadmiernej tkanki tłuszczowej.

Liczy się cały bilans energetyczny, a nie tylko wielkość porcji w misce.

Jeśli pies ma tendencję do nadwagi, można porównać receptury o niższej wartości energetycznej. Przykładem jest BULT Light z indykiem, czyli pełnoporcjowa mokra karma o niskiej zawartości tłuszczu.

Nie należy jednak wybierać karmy light tylko dlatego, że pies trochę przytył. Najpierw warto przeanalizować porcję, przysmaki i aktywność.

7. Pies nie chce jeść albo zachowuje się inaczej po posiłku

Niechęć do jedzenia nie zawsze oznacza, że karma jest złej jakości.

Pies może nie jeść z powodu:

• stresu,
• upału,
• bólu,
• problemów stomatologicznych,
• choroby,
• zbyt dużej liczby przekąsek.

Warto jednak zwrócić uwagę na zmianę zachowania po posiłku.

Niepokoić może m.in.:

• spadek apetytu,
• ospałość,
• wyraźny spadek poziomu energii,
• niepokój po jedzeniu,
• problemy z koncentracją,
• nadmierne picie wody,
• zmiana konsystencji i częstotliwości wypróżnień.

Sama nadpobudliwość czy ospałość nie oznaczają jeszcze, że winna jest karma. Podobnie nadmierne picie może mieć wiele przyczyn zdrowotnych.

Ważna jest przede wszystkim zmiana względem normalnego zachowania psa.

Długotrwale źle zbilansowana dieta może również prowadzić do niedoborów witamin       i minerałów, ale u psa otrzymującego pełnoporcjową karmę nie warto samodzielnie dodawać suplementów „na wszelki wypadek”.

Przy okazji warto obserwować również okolice odbytu. Problemy z opróżnianiem się gruczołów okołodbytowych mogą współwystępować z przewlekle nieprawidłową konsystencją stolca, ale wymagają osobnej oceny przyczyny.

Najczęstsze błędy opiekunów, gdy podejrzewają, że karma nie służy psu

Największym problemem jest często zmienianie kilku rzeczy jednocześnie.

Typowe błędy to:

• zmiana karmy co kilka dni,
• jednoczesne wprowadzenie nowych przysmaków,
• uznawanie każdej reakcji za alergię pokarmową,
• wybieranie karmy wyłącznie dlatego, że jest bezzbożowa,
• samodzielne prowadzenie diety hipoalergicznej bez planu,
• ocenianie karmy po jednym lub dwóch dniach,
• skupianie się na marketingowych hasłach zamiast na tolerancji diety przez psa.

Nie warto też oceniać produktu wyłącznie po określeniach takich jak „bez sztucznych dodatków” czy „bez wypełniaczy”. Ważniejsza jest kompletność karmy, jej strawność, skład oraz reakcja konkretnego psa.

Jak wybrać nową karmę, jeśli obecna nie służy psu?

Nie zaczynaj od pytania: „jaka marka jest najlepsza?”.

Najpierw zastanów się, co właściwie było problemem w poprzedniej diecie.

Jeśli pies miał problemy trawienne, warto zwrócić uwagę na strawność, źródła białka          i tłuszczu oraz liczbę dodatkowych przekąsek.

Jeśli problemem była masa ciała – na kaloryczność i gęstość energetyczną.

Jeśli pojawiły się problemy ze skórą i sierścią – na źródła tłuszczu, białka i kwasów tłuszczowych.

Dobrze, aby nowa karma była:

• pełnoporcjowa,
• odpowiednia dla wieku psa,
• o jasno opisanym składzie,
• z dobrze tolerowanym źródłem białka,
• o kaloryczności dopasowanej do potrzeb psa.

W MaxAnimals możesz porównać zarówno mokre karmy dla psa, jak i suche karmy dla psa,  dzięki czemu łatwiej dobrać recepturę do potrzeb konkretnego zwierzęcia.

Jak bezpiecznie zmienić karmę psa?

Nowej karmy nie warto wprowadzać gwałtownie, szczególnie u psa z wrażliwym przewodem pokarmowym.

Adaptacja do nowej karmy wymaga czasu. Nagła zmiana diety może sama doprowadzić do luźnego stolca, gazów czy wymiotów i utrudnić ocenę, czy nowa receptura rzeczywiście psu służy.

W okresie zmiany warto:

• stopniowo zwiększać udział nowej karmy,
• ograniczyć przypadkowe dodatki,
• nie wprowadzać jednocześnie kilku nowych produktów,
• obserwować kał,
• kontrolować apetyt,
• obserwować skórę i sierść,
• kontrolować wagę psa.

Dzięki temu łatwiej ocenić prawdziwą reakcję organizmu na nową dietę.

Kiedy zmiana karmy nie wystarczy i trzeba iść do weterynarza?

Jeżeli objawy są nasilone, utrzymują się albo regularnie wracają, dalsze przypadkowe zmienianie karm może utrudnić znalezienie przyczyny.

Wtedy potrzebna może być:

• konsultacja z lekarzem weterynarii,
• badania weterynaryjne,
• badania profilaktyczne,
• diagnostyka różnicowa,
• odpowiednie testy diagnostyczne,
• dieta eliminacyjna,
• dieta hipoalergiczna,
• specjalistyczne karmy weterynaryjne,
• konsultacja z dietetykiem zwierzęcym.

Przy podejrzeniu alergii pokarmowej szczególne znaczenie ma odpowiednio zaplanowana dieta eliminacyjna i obserwacja reakcji psa. Same komercyjne testy alergiczne nie powinny zastępować prawidłowej diagnostyki problemu.

Dobry plan żywienia powinien odpowiadać nie tylko na pytanie „jaką karmę wybrać?”, ale również: co obserwujemy, jak długo i po czym ocenimy, czy zmiana przyniosła efekt.

Zmiana karmy nie powinna zastępować diagnostyki.

Do lekarza weterynarii warto zgłosić się szczególnie, gdy pies:

• wielokrotnie wymiotuje,
• ma silną lub długotrwałą biegunkę,
• ma krew w kale lub wymiotach,
• jest apatyczny,
• odmawia jedzenia,
• szybko traci masę ciała,
• ma bolesny brzuch,
• bardzo intensywnie się drapie,
• dużo więcej pije,
• objawy wracają mimo zmiany diety.

Im bardziej nasilone lub nagłe są objawy, tym mniej sensu ma testowanie kolejnych karm na własną rękę.

Najczęściej zadawane pytania

Czy pies może mieć biegunkę po zmianie karmy?

Tak. Szczególnie nagła zmiana diety może doprowadzić do przejściowych problemów trawiennych. Dlatego nową karmę warto wprowadzać stopniowo i obserwować adaptację psa.

Czy karma bezzbożowa jest dobra dla psa z alergią?

Nie musi być. Brak zbóż nie oznacza automatycznie, że karma jest hipoalergiczna. Przy alergii znaczenie ma przede wszystkim to, na jaki składnik reaguje konkretny pies.

Czy karma monobiałkowa może pomóc?

Może być elementem uporządkowanego planu żywienia, szczególnie gdy chcemy ograniczyć liczbę źródeł białka. Przy podejrzeniu alergii pokarmowej sposób prowadzenia diety najlepiej omówić z lekarzem weterynarii lub dietetykiem zwierzęcym.

Czy karma z rybą może być dobrym wyborem?

Może być dobrym rozwiązaniem dla wielu psów. Ryby dostarczają białka i kwasów tłuszczowych omega-3, dlatego często pojawiają się w recepturach wybieranych z myślą o skórze i sierści. Ostatecznie liczy się jednak tolerancja całej receptury przez konkretnego psa.

Podsumowanie

Najlepszym sygnałem, że karma służy psu, nie jest hasło na opakowaniu, ale sam pies.

Prawidłowy stolec, zdrowa skóra, dobra sierść, stabilna masa ciała, apetyt i prawidłowe samopoczucie mówią znacznie więcej niż pojedynczy modny składnik.

Jeżeli pojawia się biegunka, świąd, wymioty, problemy z uszami, zmiana masy ciała albo wyraźna zmiana zachowania po posiłku, warto najpierw uporządkować dietę i obserwować objawy.

A jeśli problemy są nasilone lub nawracają, kolejna przypadkowa zmiana karmy nie zastąpi diagnostyki i konsultacji z lekarzem weterynarii.